
Finans Piyasalarında Yeni Eğilimler
Gelişmekte olan teknolojiyle birlikte finans piyasaları da büyük bir hızla gelişmektedir. Bu gelişim başlıca maliyetleri , hızı , kapasiteyi , küreselleşmeyi temelden etkilemiştir.Teknolojinin gelişimi maliyetleri büyük oranda düşürmüş , işlem yapmayı kolaylaştırmış , işlem hızı neredeyse saniyelik noktalara gelmiş ve dünya piyasalarının birbiriyle ilişkisini sadece arttırmakla kalmamış adeta içiçe geçmesine yol açmıştır.
Günümüzde Çinde yapılan bir işlem Amerikadaki bir bankayı , Amerikadaki Banka Avrupadaki bir sigorta şirketini, sigorta şirketi , turizm şirketini , turizm şirketi ülkenin gelir gider dengesini , ülke ekonomilerini , ülkelerin birbiriyle olan ilişkilerini etkilemektedir. Yani kelebek etkisi tam anlamıyla gerçekleşmektedir.Bu yüzdendir ki günümüzde çok küçük fiyat hareketleri , piyasaya dair anlık haberler ve özellikle de saniyeler çok büyük önem kazanmıştır. Bu da yatırımcıların, aracı kurumların ve bankaların işlemlerinde çok daha özenli ve dikkatli davranmaları için gereken araçların yaratılmasında büyük rol oynamıştır.
Yeni finansal ürünlerin , türev ürünlerin çıkmasında bu gibi birçok etken vardır.Bu yeni eğilimler temel olarak ;
-Riskten Korunma
-Spekülasyon
-Arbitraj
amacıyla kullanılmaktadırlar.
Finansal piyasalardaki gelişmeler sadece finansal ürünlerle de sınırlı değildir. Finansal ürünler gün geçtikçe karmaşıklaşmakta ve bu düzenleyicileri , aracı kurumları bankaları da yine temelden etkilemektedir. Bu nedenle bu kurumlar altyapılarını sürekli olarak yenilemek ve geliştirmek zorunda kalmaktadır.Ürünlerin stratejilerinin geliştirmesinin yanı sıra işlem platformlarındaki rekabette yatırımcıları teknolojideki son trendleri anı anına takip etmeye zorlamaktadır.
Finans piyasalarında özellikle son dönemde Spot Ürünlerden Türev ürünlere büyük bir eğilim söz konusudur. Aşağıdaki grafikte 2002 den bu yana pay piyasasındaki işlem hacmi değişimini görmekteyiz.2002 den 2012 lere kadar güçlü bir trendle yükselen grafik 2012-2014 yıllarında trend gücünü büyük ölçüde kaybetmiştir. Burada türev ürün trendinin artması büyük önem taşımaktadır. Spot ürünlerden türev ürünlere geçiş net olarak gözükmektedir.
Aşağıdaki grafikte de görüldüğü üzere son dönemlerde türev ürünlere büyük bir eğilim söz konusudur.
Görüldüğü üzere Pay Vadeli İşlem , Endeks Vadeli işlem ve Döviz Vadeli İşlemde her geçen gün hacimsel artış görüşmektedir.
Ve kısaca diğer vadeli işlem piyasalarıyla birlikte genel tablo ise şöyledir :
Yukarıdaki grafikte ise Vadeli İşlemler Genel Pazar Hacmini görmekteyiz.Vadeli işlemlerin toplam hacmi gün geçtikçe artmaktadır.Aslında vadeli işlemlerdeki bu yükselen hacim düşük teminatla yüksek pozisyon açılmasıyla oldukça bağlantılıdır.
Opsiyon piyasası ise yatırımcıya belirli bir opsiyonu alma ya da satma platformu sunar. Yatırımcı alım opsiyonu alabilir , satış opsiyonu alabilir , alış opsiyonu satabilir ve satış opsiyonu satabilir.
Örnek verecek olursak eğer bir şirketin Geliri Türk Lirası cinsinden gideri ise Dolar cinsinden ise , kurum Dolar opsiyonu alarak döviz kuruna karşı zararını sigortalamış olur. Bu yöntem korunma amaçlıdır.
Aynı şekilde durağan bir piyasada endeksin yakın bir zamanda patlayacağını düşünen yatırımcı alım opsiyonu ve satım opsiyonu alabilir.Böylece endeks yükselse de düşse de yatırımcı kar elde edebilir.
Kısacası opsiyon piyasası kişiye alım satım işlemlerinde çeşitli opsiyonlar ve strateji geliştirme fırsatları sunar.Ülklemizde bu piyasa yeni yeni gelişmeye başlamıştır ancak büyük bir trend söz konusudur.Pay Opsiyon Pazarı Hacmi grafikteki gibidir
Opsiyon pazarı ; Döviz opsiyonları , pay opsiyonları ve endeks opsiyonları diye 3 e ayrılmaktadır.Aşağıdaki grafikte görüldüğü üzere opsiyon pazarı genel hacmi şiddetli bir trendle artmaktadır.2014 Haziranından sonra büyük bir artış göstermiştir.Ancak Opsiyon Pazarı Vadeli İşlemlere nazaran çok daha az hacimlenmiştir. Çünkü Opsiyon piyasası Türkiye için yeni bir piyasadır ancak opsiyon piyasasının da vadeli işlemler kadar hacimlenmesinin önünde ileriki günlerde hiçbir engel kalmayacaktır.
Finans piyasası karadelik gibi kendini sürekli genişleten bir piyasadır. Bu noktada sektörün yatırımcıyı anlayıp ürünü ona göre geliştirmesi çok önemlidir.
Peki yatırımcı aslında ne ister?
1-) Serbestlik – Çeşitlilik
Yatırımcı finansal ürünlerde çeşitlilik istemektedir. Bu da türev ve opsiyon piyasasının önünü açmaktadır. Finansal piyasalarda gelişme isteniyorsa finansal serbestliğin önü açık bırakılmalı ancak denetimlerde o ölçüde devam etmelidir. Küresel finans piyasalarında yeni bir kriz istenmiyorsa da bu serbestlik sağlanırken aynı zamanda Derecelendirme Kuruluşları da görevlerini eksiksiz ve layıkıyla yerine getirilmelidir. Ancak böyle bir ortamda hem sektör hem yatırımcılar hem de finans sektör çalışanları kendini geliştirebilir.
2-) Yüksek Teknoloji
Günümüzde finans piyasaları asla uyumayan piyasalardır. Piyasada kesin denen hiçbir şey olamayacağı için piyasalar sürekli takip edilmek zorundadır. İmkanlarımız her an takip etmeye imkan sağlamaktadır ancak özellikle kaldıraçlı işlemlerde hassasiyet yüksek oranda olduğu için saniyelerin bile çok önemi vardır. Platformların düzgün ve verimli çalışması , zamanda sapmaların olmaması yatırımcı için çok önemlidir. Bu yüzden sektör firmaları platformlarını sürekli güncellemeli ve müşterilerine iyi bir altyapıyla hizmet sunmalıdır.
Stratejilerin otomatikleşmesi de bir o kadar önemlidir. Bizler piyasayı 7/24 takip edemeyiz ve bizim yerimize bizim stratejimizle işlem yapacak robotların(yazılımların) olması bu yüzden çok önemlidir. Bu da finansal yazılım sektörünün önünü büyük ölçüde açmaktadır.
Sonuç olarak yatırımcılar sabırsızdır , herşeyin hızlı ve kusursuz yapılmasını ister , teknoloji bağımlısıdır ve çeşitliliğe (ürün) büyük önem verirler.Finansal piyasalarıda bu yönde evrilmektedirler.